Yunanistan'da kıyı işgaline dronlu denetim

Bodrum’da kıyıların kamusal kullanımı ve işletmelerin sahilde kapladığı alanlar tartışılmaya devam ederken, Ege’nin karşı kıyısında Yunanistan benzer bir soruna teknoloji destekli denetimlerle müdahale ediyor.

Yunanistan Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığının 7 Ağustos’ta açıkladığı verilere göre, 2026 yaz sezonunda şimdiye kadar 300’den fazla plaj ve yaklaşık 450 işletmede 1.500’ün üzerinde denetim gerçekleştirildi. Denetimlerin temel amacı izinsiz kıyı kullanımını, işletmelere tahsis edilen alanların aşılmasını ve halkın sahile serbest erişiminin engellenmesini tespit etmek.

Yeni sistem yalnızca plaja giden denetim ekiplerine dayanmıyor.

Yunan makamları artık dronlardan, uzaktan denetim teknolojilerinden ve dijital haritalardan yararlanıyor. University of the Aegean ( Πανεπιστήμιο Αιγαίου) ile yürütülen iş birliği kapsamında bazı sahiller uzaktan da kontrol ediliyor. Bakanlığa göre teknoloji, özellikle erişimin zor olduğu veya denetim ekiplerinin sürekli bulunamadığı bölgelerde sahildeki tahsis sınırlarının aşılmasını daha hızlı tespit etmeyi sağlıyor.

On İki Adalar en fazla şikâyet gelen bölgeler arasında

Bakanlığın açıkladığı tablo Bodrum açısından da dikkat çekici.

2026 yazında şimdiye kadar en fazla kıyı şikâyeti gelen bölgeler Halkidiki, Doğu Attika, Kiklad Adaları, On İki Adalar ve Kavala olarak sıralandı. Bakanlık bu bölgelerde hedefli denetimlerin sürdüğünü açıkladı.

On İki Adalar idari bölgesi, Bodrum’un karşısındaki Kos başta olmak üzere Rodos ve bölgedeki diğer adaları kapsıyor.

En sık karşılaşılan ihlaller neler?

Yunan makamlarının kontrollerinde dört ihlal türü öne çıkıyor.

Bunlar; herhangi bir tahsis sözleşmesi olmadan kıyının kullanılması, işletmeye ayrılan alanın dışına fazladan şezlong, şemsiye veya başka donanımlar yerleştirilmesi, vatandaşların kıyıya serbest erişiminin engellenmesi ve plajdaki tahsis bilgilerini gösteren zorunlu tabelanın bulunmaması.

Bu sistemde önemli bir ayrım var: Bir işletmenin plajda faaliyet göstermesi tek başına ihlal sayılmıyor. Denetim, işletmenin kendisine tahsis edilmiş sınırlar içerisinde kalıp kalmadığına ve kıyının kamusal niteliğinin korunup korunmadığına bakıyor. Yunanistan Maliye Bakanlığının güncel kurallarında, plajın ilgili bölümünün en az yüzde 50’sinin basit kullanım tahsislerinin dışında bırakılması ve halkın kullanımına açık kalması öngörülüyor.

Rodos’ta erişimi engellemenin cezası 73 bin euroya ulaştı

Denetimlerin Bodrum’a en yakın somut örneklerinden biri Rodos’tan geldi.

Bakanlığın açıklamasına göre bir işletmeye, kıyıya erişimi engellemesi ve kamu arazisini işgal etmesi nedeniyle toplam 73 bin euro para cezası verildi.

Bu tutarın 60 bin eurosu halkın kıyıya erişiminin engellenmesi, 13 bin eurosu ise kamu arazisinin işgali nedeniyle uygulandı. İşletme hakkında ayrıca alanın derhal boşaltılması, mühürleme ve idari tahliye işlemleri başlatıldı.

Yaptırım yalnız Rodos’la sınırlı değil. Bakanlık, Halkidiki’de beş işletme hakkında boşaltma ve mühürleme kararı verildiğini; İlia, Kavala ve Zakintos’ta da erişimin engellenmesi veya izinsiz kıyı kullanımı nedeniyle cezalar uygulandığını açıkladı.

Vatandaş telefonundan işletmenin sınırını görebiliyor

Yunanistan’daki denetim sisteminin belki de en dikkat çekici bölümü MyCoast adlı uygulama.

Uygulamayı kullanan kişi plajdayken telefonunun GPS’ini açarak bulunduğu yerdeki resmi tahsis alanını harita üzerinde görebiliyor. İşletmenin hangi alanı kullanmasına izin verildiği, tahsisin başlangıç ve bitiş tarihi, kullanım amacı ve yüzölçümü gibi bilgiler ekranda gösteriliyor.

Böylece örneğin bir işletmenin şezlonglarını kendisine tahsis edilen alanın dışına taşıdığı düşünülüyorsa, vatandaş bunu yalnızca gözleme dayanarak değil, resmî tahsis sınırıyla karşılaştırarak kontrol edebiliyor.

İhlal görülmesi halinde uygulama üzerinden anonim veya isimli şikâyette bulunmak mümkün. İsimli başvurularda Yunanistan’ın TaxisNet sistemi üzerinden kimlik doğrulaması yapılıyor. Şikâyetler doğrudan yetkili kamu emlak birimlerinin inceleme sistemine aktarılıyor.

Bakanlık, bu yıl incelenen şikâyetlerin büyük bölümünün MyCoast üzerinden geldiğini belirtiyor.

İşletmeler için QR kodlu tabela zorunluluğu da var

Plaj tahsisi bulunan işletmelerin, kullandıkları alanın bilgilerini gösteren bir tabelayı sahilde görünür biçimde bulundurmaları gerekiyor.

Bu tabelada tahsis alanının sınırları ve sözleşmeye ilişkin bilgiler yer alıyor. Vatandaş buradaki bilgileri kullanarak işletmenin hangi bölüm için kullanım hakkına sahip olduğunu kontrol edebiliyor ve gerektiğinde MyCoast üzerinden şikâyet oluşturabiliyor.

Kurallar yalnız şezlong sayısıyla da sınırlı değil. İşletmelerden sahili temiz tutmaları, kıyının biçimini değiştirmemeleri, ekosistemi korumaları ve sözleşme sona erdiğinde yerleştirdikleri taşınabilir unsurları kaldırarak alanı eski durumuna getirmeleri isteniyor.

8 binden fazla plaj kullanım sözleşmesi var

Yunanistan’ın yaptığı şey sahillerdeki ticari faaliyeti tamamen ortadan kaldırmak değil.

Bakanlığın verilerine göre 2026 yaz sezonu için ülke genelinde 8 binden fazla kıyı kullanım sözleşmesi imzalandı. Bunların 4 bin 870’i sahile komşu işletmelerle doğrudan, yaklaşık 3 bin 130’u ise elektronik açık artırma yoluyla yapıldı.

Başka bir ifadeyle sistem, işletmelerin sahilde faaliyet göstermesine izin verirken aynı zamanda nerede başlayıp nerede duracaklarını dijital olarak belirlemeye ve denetlemeye çalışıyor.

Bakanlık, 2026’da önceki yıllara kıyasla daha az şikâyet geldiğini ve işletmelerin büyük çoğunluğunun kurallara uyduğunu da savunuyor. Bu değerlendirme Bakanlığın kendi denetim verilerine dayanıyor.

Bodrum’dan bakınca neden dikkat çekiyor?

Yunanistan’daki uygulama Türkiye için doğrudan bir model veya hukuki karşılaştırma olarak görülemez. İki ülkenin kıyı mevzuatı, tahsis sistemi ve denetim yapısı farklı.

Ancak karşılıklı iki turizm bölgesinde tartışılan temel mesele oldukça benzer:

Bir işletmenin ekonomik faaliyet hakkıyla, vatandaşın sahile ve denize serbestçe ulaşma hakkının sınırı nerede çizilmeli?

Bodrum’da da yaz aylarında işletmelerin kıyı kullanım biçimleri, şezlongların kapladığı alanlar, kaçak eklentiler ve halkın denize ulaşabileceği alanların daralması sık sık kamuoyunun gündemine geliyor.

Yunanistan’ın son uygulamasını dikkat çekici kılan ise yalnız yüksek cezalar değil. Sistem, vatandaşın telefondan resmi tahsis sınırını görebilmesini, ihlali bildirebilmesini ve bu bildirimlerin dron ve saha denetimleriyle kontrol edilmesiniaynı mekanizma içinde bir araya getiriyor.

Bakanlığın açıkladığı rakamlara göre bu yaz 1.500’ü aşan kontrol yapılmış durumda. Denetimler turizm sezonu boyunca devam edecek.

Bodrum’un karşı kıyısındaki uygulama bu nedenle şu soruyu da beraberinde getiriyor:

Kıyının kamusal niteliğini korumak için yalnızca kuralların varlığı mı, yoksa vatandaşın o kuralların uygulanıp uygulanmadığını görebildiği ve denetime doğrudan katılabildiği bir sistem mi gerekiyor?