Karşı kıyıdaki karar Bodrum’a ne söylüyor?

Bazen karşı kıyıdan gelen küçük bir haber, insanın kendi yaşadığı yere başka bir gözle bakmasına neden oluyor.

Yunanistan Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’nın kıyı denetimlerine ilişkin son açıklamasında Rodos’tan dikkat çekici bir örnek var. Tsambika Plajı’ndaki beş işletmeye toplam 174 bin euro, Anthony Quinn Bay’deki bir işletmeye ise 37 bin euro ceza uygulanmış. Ancak mesele yalnızca 211 bin euroluk para cezası değil; işletmeler hakkında mühürleme ve izinsiz kıyı kullanımının kaldırılması yönünde ki kararlar.

Anthony Quinn Bay’deki süreç ayrıca düşündürücü: Bir şikâyet geliyor, sahada iki ayrı denetim gerçekleştiriliyor, rapor hazırlanıyor ve ardından yaptırım uygulanıyor. Yunanistan’ın kıyılardaki sistemi elbette kusursuz değil; zaten bu cezaların varlığı, orada da ciddi bir kıyı işgali problemi bulunduğunu gösteriyor. Ama dikkat çeken şey, ihlalin ardından oluşan denetim–tespit–yaptırım zinciri.

Bodrum’da hiç mi bir şey yapılmıyor?

Elbette yapılıyor.

Bodrum Belediyesi bu yaz Gümbet’ten Yalıkavak’a, Gündoğan’dan Türkbükü’ne kadar kamusal alan işgallerine yönelik çalışmalar yürüttü; uyarıya rağmen kaldırılmayan masa, sandalye, şemsiye ve çeşitli işgal malzemeleri toplandı. Türkbükü’nde kaçak iskelelerin kaldırıldığı alanlar var; Akyarlar’da vatandaşların sahile ulaşmasını engelleyen kaçak duvar ve korkuluklar yıkıldı.

Dolayısıyla mesele “Bodrum’da kimse çalışmıyor” demek değil.

Mesele şu: Yapılanlar, Bodrum’daki kıyı baskısının büyüklüğü karşısında yeterince sonuç üretiyor mu?

Baskı azalmak bir yana büyüyor

Üstelik Bodrum üzerindeki turizm ve yapılaşma baskısı hafiflemiyor. Turizm Databank verilerine göre 2026’nın ilk yarısında Türkiye genelinde yeni otel ve yenileme yatırımlarına yönelik ruhsatlar yüzde 41 artarken, Bodrum’daki artış yüzde 296’ya ulaşmış.

Yani önümüzde kıyıya, altyapıya, suya ve kamusal alana daha az değil, daha fazla baskı getirecek bir dönem var.

Kanun aslında çok açık

Türkiye’de Kıyı Kanunu’nun temel hükmü de tartışmaya fazla yer bırakmıyor:

Kıyılar herkesin eşit ve serbest kullanımına açık.

Kanun, kıyılardan yararlanmada kamu yararını esas alıyor; kıyıya erişimi engelleyen duvar, çit ve benzeri engelleri de yasaklıyor.

O halde belki de soruyu mevzuattan önce uygulamaya yöneltmek gerekiyor.

Denetimler yeterince sık mı?

Vatandaş bir ihlali bildirdiğinde sonuç ne kadar hızlı geliyor?

Kesilen cezalar gerçekten caydırıcı mı?

Aynı işletme bir hafta sonra aynı işgali yeniden yapabiliyor mu?

Belediye, Milli Emlak, Bakanlık ve diğer yetkili kurumlar arasında sorumluluk dağıldığında kıyının gerçek sahibi olan kamunun hakkı arada kayboluyor mu?

Aynı Ege, aynı baskı

Rodos ile Bodrum’un idari sistemleri birebir aynı değil. Bu nedenle iki ülkenin ceza rakamlarını masaya koyup basit bir yarış çıkarmak da doğru olmaz.

Ama coğrafya bize çok benzer sorunlar sunuyor: yoğun turizm, değerlenen kıyılar, işletme baskısı ve kamusal alan ile ticari kullanım arasındaki bitmeyen mücadele.

Karşı kıyıdan gelen 211 bin euroluk ceza haberi bu nedenle yalnızca Rodos’un haberi değil.

Belki de Bodrum için bir öz eleştiri fırsatı.

Çünkü sorun artık kıyının kime ait olduğunu bilmemek değil. Bunu kanun zaten söylüyor.

Asıl soru, bildiğimiz bu hakkı ne kadar koruyabildiğimiz.