Kadınların seçilme hakkından 20 yıl önce muhtardı: Raziye Akyol’un adı caddeye verildi

Muğla’nın Menteşe ilçesine bağlı Akçaova’da, yerel kayıtlara göre 1913-1923 yılları arasında muhtarlık yapan Raziye Akyol’un adı yaşadığı bölgedeki bir caddeye verildi. Akyol’un hikâyesini sıra dışı kılan ise göreve başladığı tarih: Türkiye’de kadınlara muhtar seçme ve seçilme hakkı 1933 yılında tanındı.

Muğla’nın Akçaova Mahallesi’nde Cumhuriyet öncesine uzanan dikkat çekici bir kadın hikâyesi yeniden gündeme geldi.

Akçaova’nın yerel kayıtlarında mahallenin ilk muhtarı olarak yer alan Raziye Akyol’un adı, yıllar sonra yaşadığı eve yakın bir caddeye verildi.

Kayıtlara göre Akyol, 1913 yılında başladığı muhtarlık görevini Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılına kadar, yaklaşık 10 yıl boyunca sürdürdü.

Kadınlara bu hak 1933’te verildi

Raziye Akyol’un hikâyesini tarihsel açıdan dikkat çekici hale getiren nokta ise kadınların muhtarlık hakkını elde ettiği tarih.

Türkiye’de kadınlara köy muhtarlığı ve ihtiyar heyetleri için seçme ve seçilme hakkı, 6 Ekim 1933’te kabul edilen 2349 sayılı kanunla tanındı.

Bu düzenlemenin ardından Aydın’ın Demircidere Köyü’nde yapılan seçimleri kazanan Gül Esin, Türkiye’nin seçimle göreve gelen ilk kadın muhtarı oldu.

Akçaova’daki kayıtlara göre Raziye Akyol ise bundan yaklaşık 20 yıl önce köyün yönetimini üstlenmişti.

Akyol’un o dönemde bugünkü anlamıyla seçim yoluyla değil, yerel koşullar içerisinde muhtarlık görevini üstlendiği anlatılıyor.

“Bu işi yapabilecek erkek olmadığı için görev yaptı”

Akçaova Mahallesi Muhtarı Turan Çakı’nın aktardığına göre Raziye Akyol, savaş yıllarının ağır koşullarının yaşandığı dönemde köyde muhtarlık görevini üstlendi.

Çakı, kendilerine ulaşan aile ve mahalle anlatılarında Akyol’un varlıklı ve güçlü bir kadın olarak bilindiğini, savaşlarda ailesini kaybeden gençlere sahip çıktığını ve bazı yetim gençlerin evlenmesine yardımcı olduğunu söyledi.

Raziye Akyol’un adının yaşatılması için Menteşe Belediyesine başvurduğunu belirten Çakı, talebin kabul edilmesinden mutluluk duyduğunu ifade etti.

103 yıl sonra adı yaşadığı yerde yaşayacak

Raziye Akyol’un muhtarlık görevine başlamasının üzerinden 103 yıl geçti.

Akçaova’nın yerel hafızasında köyün ilk muhtarı olarak yer alan Akyol’un adı artık, yıllarca yaşadığı bölgedeki bir caddede yaşayacak.

Raziye Akyol’un hikâyesi aynı zamanda Cumhuriyet öncesinde kadınların yerel hayattaki konumuna ilişkin araştırılmayı bekleyen dikkat çekici bir tarihsel kayıt olarak önümüzde duruyor.