Mandalinci Maussolleion tartışmasına yanıt verdi

Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci, meydandaki Maussolleion çalışmasına yönelik eleştirilere Belediye Meclisi’nde yanıt verdi. Mandalinci, eserin birebir replika değil sanatçının özgün yorumu olduğunu söyledi. Başkanın açıklamaları tartışmanın önemli bir bölümüne yanıt verirken, kamuoyunda dile getirilen seçim yöntemi ve finansmana ilişkin bazı sorular ise yanıt bekliyor.

Bodrum’da günlerdir tartışılan Maussolleion çalışması, Bodrum Belediye Meclisinin eylül toplantısında da gündeme geldi.

Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci, yaklaşık bir haftadır devam eden tartışmanın aslında çalışmayla ulaşmak istedikleri hedeflerden biri olduğunu söyledi.

Mandalinci, “Altı yedi gündür gündem Mausoleum. Aslına bakarsanız tam olarak da amacımız, hedefimiz buydu” derken, çalışmayı özgün bir sanat eseri olarak nitelendirdi.

“Beğenen de olacak, beğenmeyen de olacak” diyen Mandalinci, sanat ve estetiğin bulunduğu yerde farklı değerlendirmelerin olmasının doğal olduğunu ifade etti.

“Kaçınız Halikarnas Mozolesi’ni araştırdınız?”

Mandalinci, eserin kentte Maussolleion'a yönelik merakı yeniden canlandırdığını savundu.

Maussolleion’un ölçülerinden mimari özelliklerine, Hekatomnos Hanedanı’ndan Karya tarihine kadar birçok konunun yeniden araştırılmaya başlandığına dikkat çeken Mandalinci, “Kaçınız Halikarnas Mozolesi’ni araştırdınız, gerçeğini öğrendiniz?” diye sordu.

Ardından çalışmanın amacına ulaştığını belirterek, “İşte bu yapıt aslına bakarsanız tam olarak bunu sağladı” dedi.

“Aslının tamamen aynısı iddiamız hiçbir zaman olmadı”

Başkan Mandalinci, tartışmanın önemli başlıklarından biri olan eserin Maussolleion’u ne ölçüde temsil ettiği konusuna da açıklık getirdi.

Çalışmanın resmî bir rekonstrüksiyon projesi olmadığını belirten Mandalinci, meydandaki bilgilendirme levhasına da işaret ederek, eserin “bir sanatçının yorumuyla” kente kazandırıldığını söyledi.

Mandalinci, “Mozoleyi birebir ölçülerinde bir bölü sekiz oranında, bir bölü on oranında küçültüp aslının tamamen aynısı iddiamız hiçbir zaman olmadı” dedi.

Başkan, amaçlarının “Mausoleum’u yeniden konuşmak, gündeme getirmek” olduğunu ifade etti.

Mandalinci ayrıca ileride Maussolleion’un gerçek ölçülerine ya da aslına sadık bir replikasının gündeme gelmesi halinde Kristian Jeppesen’in çalışmaları ile arkeologlar, restoratörler ve alanında uzman isimlerden oluşacak bir bilim heyetiyle hareket edeceklerini söyledi.

Başkan yanıt verdi, ancak başka sorular da var

Mandalinci’nin açıklaması, eserin neden Maussolleion’un birebir kopyası olmadığı ve ne amaçla yapıldığı yönündeki tartışmalara kapsamlı bir yanıt getiriyor.

Ancak ilk günden bu yana kamuoyunda yalnız eserin görünümü tartışılmadı.

Halikarnas Haber olarak eserin estetik değerine hüküm vermek yerine, kamuoyunda dile getirilen soruları görünür kılmayı ve muhatabına yöneltmeyi görevimiz olarak görüyoruz.

Bu noktada üç soru öne çıkıyor:

1. Neden yarışma ya da açık çağrı yapılmadı?

Bodrum’un en görünür kamusal alanlarından birine, kentin en önemli tarihî simgelerinden Maussolleion’u yorumlayan bir eser yerleştirilirken farklı sanatçıların fikirlerinin değerlendirileceği bir yarışma veya açık çağrı yöntemi uygulanabilir miydi?

Bu soru özellikle Bodrum Belediyesi'nin kısa süre önce Değirmenburnu için ulusal ölçekte bir fikir projesi yarışması düzenlemiş olması nedeniyle önem kazanıyor. O yarışmaya 78 proje sunulmuş, 76'sı jüri tarafından değerlendirilmişti. Elbette Değirmenburnu bir mimari-kentsel tasarım projesi, meydandaki çalışma ise bir sanat eseri; ancak yarışmalı ve katılımcı yöntem Bodrum'un yakın geçmişinde zaten uygulanmış bir model.

2. Tasarım nasıl geliştirildi ve hangi yöntemle seçildi?

Metalart ekibi, eserin tamamlanmasının ardından yaptığı açıklamada Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci’nin yanı sıra Bodrum Belediyesi bünyesindeki tarihçi ve arkeologlara da teşekkür etti. Bu açıklama, belediye içinden uzmanların sürece katkı sunduğunu gösteriyor; ancak bu katkının hangi aşamada ve hangi kapsamda olduğu bilinmiyor.

Bu nedenle şu sorular hâlâ yanıt bekliyor:

Eser, sanatçının özgün tasarımı olarak mı belediyeye sunuldu, yoksa belediyenin tarihçi ve arkeologlarının da katkısıyla birlikte mi geliştirildi?

Başka tasarımlar değerlendirildi mi?

Bu sorular sanatçının emeğini ya da yeterliliğini değil, kamusal bir sanat eserinin seçim yöntemini ilgilendiriyor.

3. Eser nasıl finanse edildi?

Sanatçının Bodrum için ürettiği ilk çalışma bu değil. Mustafa İşeri daha önce hazırladığı Neslican Tay heykelini Bodrum Belediyesi’ne hediye etmişti.

Bu nedenle meydandaki Maussolleion çalışmasının da hangi yöntemle kente kazandırıldığı merak konusu.

Bu eser de belediyeye bağış mı edildi, üretiminde sponsor ya da özel sektör desteği mi kullanıldı, yoksa belediye tarafından satın mı alındı?

Eğer belediye bütçesinden kaynak kullanıldıysa, tasarım, üretim ve montaj sürecinde kamu kaynaklarından ne kadar harcama yapıldı?

Sorular esere değil, sürece

Bu çalışma, başkanın da belirttiği üzere bir sanatçının özgün yorumu. Sanatçının emeğinin hakkını teslim etmek gerekir.

Eserin Maussolleion’u yeniden Bodrum’un gündemine taşıdığı da açık. Başkan Mandalinci’nin bu yöndeki tespitinin karşılığı var.

Ancak bir sanat eserinin beğenilip beğenilmemesiyle, kentin ortak alanlarında kararların nasıl alındığını sormak aynı şey değil.

Bizim sorduğumuz sorular, eserin sanatsal niteliğini tartışmaktan çok, kamusal alandaki karar ve seçim sürecini anlamaya yönelik.

Çünkü kamusal karar süreçlerinin nasıl işlediğini sormak kentlinin hakkıdır.