Fethiye-Kaş milli parkı Brüksel’de: “Türkiye’ye AB fonlarını kesin”

Önce harita tartışıldı. Ardından karar Resmî Gazete’ye girdi. Şimdi masada Avrupa Birliği fonları ve yaptırımlar var.

Türkiye’nin 16 Ağustos’ta yürürlüğe giren Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı kararı, birkaç gün içinde Türk-Yunan tartışmasının ötesine taşınarak Brüksel’in gündemine girdi.

Halikarnas Haber’in Yunan basını, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Parlamentosu kayıtlarında yaptığı taramaya göre, farklı siyasi gruplardan Yunan eurovekilleri Türkiye’nin Fethiye-Kaş ve Kuzey Ege’de ilan ettiği iki deniz milli parkıyla ilgili Avrupa Birliği kurumlarına peş peşe sorular yöneltti.

En sert çıkış ise Yeni Demokrasi ve Avrupa Halk Partisi’nden Georgios Aftias’tan geldi.

Aftias, Avrupa Komisyonu’na sunduğu soruda “Türkiye’ye yönelik her türlü Avrupa finansmanının tamamen kesilmesini” istedi. Ayrıca Komisyon’a Türkiye’ye karşı hangi ekonomik tedbirlerin uygulanabileceğini sordu.

Ancak burada kritik bir ayrım var:

Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye karşı aldığı yeni bir yaptırım veya fon kesme kararı bulunmuyor. Bunlar Yunan eurovekillerinin Avrupa Komisyonu ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilciliği önüne taşıdığı talepler.

Fethiye-Kaş’taki 21 bin 706 kilometrekarelik alan tartışmanın merkezinde

Tartışmanın Türkiye tarafındaki başlangıç noktası 11626 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı.

16 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararla Muğla’nın Fethiye ilçesi ile Antalya’nın Kaş ilçesi açıklarındaki 21 bin 706,03 kilometrekarelik deniz alanı, Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı olarak belirlendi.

Aynı gün 11627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Kuzey Ege’de Çanakkale ve Tekirdağ açıklarında başka bir alan da Deniz Milli Parkı statüsüne alındı.

Halikarnas Haber, kararın yayımlanmasının ardından Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı’nın kapsamını ve Resmî Gazete’deki haritayı 17 Ağustos’ta ayrıntılı biçimde okuyucularına duyurmuştu.

Atina’nın itirazı: “Hukuki sonuç doğurmaz”

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ise kararın yayımlanmasının hemen ardından 16 Ağustos’ta resmî açıklama yaptı.

Atina yönetimi, Türkiye’nin belirlediği parkların bir bölümünün Türk karasularının dışına çıktığını ve Yunanistan’ın kendi kıta sahanlığı olarak değerlendirdiği deniz alanlarını kapsadığını ileri sürdü.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı bu gerekçeyle Türk kararının söz konusu alanlar bakımından “hukuki sonuç doğurmadığını” savundu. Bunun Yunanistan’ın resmî hukuki ve siyasi pozisyonu olduğu özellikle belirtilmeli.

Türkiye ise deniz yetki alanlarına ilişkin farklı bir hukuki tez benimsiyor. Ankara, 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) taraf değil ve deniz yetki alanlarının belirlenmesinde hakkaniyet ile özel coğrafi koşulların dikkate alınması gerektiğini savunuyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, bu hukuki statüsünü Ocak 2026’da taraf olduğu BBNJ Anlaşması sırasında da Birleşmiş Milletler’e resmen kayda geçirdi.

İlk hamle dört PASOK eurovekilinden

Tartışma 17 Ağustos’ta Brüksel’e taşındı.

PASOK’un eurovekilleri Yannis Maniatis, Nikos Papandreou, Sakis Arnaoutoglou ve Nikolas Farantouris, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’a ortak soru yöneltti.

Dört eurovekil, Fethiye-Kaş parkının Meis/Kastellorizo adalar grubu çevresindeki deniz alanlarına ilişkin Yunan tezlerini etkilediğini ileri sürerek Avrupa Birliği’nin Yunanistan’ı desteklemek için hangi somut önlemleri alacağını şu soruyla sordu:

"...

Türkiye'nin tek taraflı ve yasadışı eylemlerine karşı Yunanistan'a pratik destek sağlamak için ne gibi önlemler almayı planlıyor?"

AB-Türkiye Parlamento Komisyonu Başkanı da devreye girdi

Bir gün sonra konu bu kez Yeni Demokrasi–Avrupa Halk Partisi eurovekili Manolis Kefalogiannis tarafından Avrupa Komisyonu’na taşındı.

Bu girişimin siyasi ağırlığını artıran önemli ayrıntı, Kefalogiannis’in Avrupa Parlamentosu’nda AB-Türkiye Karma Parlamento Komisyonu Delegasyonu Başkanı olması.

Bu görevi Avrupa Parlamentosu’nun resmî kayıtlarında da yer alıyor.

Kefalogiannis, Komisyon’a sunduğu soruda Fethiye-Kaş parkının Meis/Kastellorizo ile Rodos arasındaki deniz yetki alanlarını etkilediğini öne sürdü ve AB’den Türkiye’ye karşı hangi tedbirlerin alınacağını açıklamasını istedi.

Rodos merkezli Dimokratiki gazetesi ise gelişmeyi 20 Ağustos’ta yeniden manşetine taşıdı ve konunun artık “Avrupa düzeyine taşındığını” yazdı. Gazete özellikle Kefalogiannis’in AB-Türkiye ilişkilerindeki görevine ve Meis çevresindeki deniz alanına dikkat çekti.

En sert talep: “Tüm Avrupa finansmanını kesin”

Ancak Brüksel’e taşınan dosyada en dikkat çekici talep Georgios Aftias’tan geldi.

Yeni Demokrasi ve Avrupa Halk Partisi eurovekili Aftias, Avrupa Komisyonu’na yönelttiği soruda Türkiye’nin bir AB üyesinin egemenlik haklarını tartışmaya açtığını savunarak şu talebi dile getirdi:

"... Türkiye'ye yönelik tüm Avrupa fonlarının derhal tamamen durdurulmasını rica ediyorum. Komisyon, açıklamalarla sınırlı kalmamalı, pratikte harekete geçmelidir. AB üye devletlerini tehdit eden diğer üçüncü ülkeler söz konusu olduğunda yaptığınız gibi, acil müdahalenizi umuyorum."

Aftias, Komisyon’dan ayrıca iki soruya yanıt istedi:

Türkiye gibi AB’ye aday bir ülkenin, bir üye devletin egemenlik haklarına itiraz ederken aynı zamanda Avrupa fonlarından ve AB ile ayrıcalıklı ilişkilerden yararlanıp yararlanamayacağı ve Komisyon’un bu durumda hangi somut ekonomik önlemleri alabileceği.

Bu talep henüz Avrupa Komisyonu’nun veya Avrupa Parlamentosu’nun ortak pozisyonu değil. Bir eurovekilin Komisyon’a sunduğu siyasi talep niteliğinde.

Bir başka eurovekil doğrudan “ticari yaptırımları” sordu

Yunanistan’dan Brüksel’e giden baskı bununla da sınırlı kalmadı.

Yunan Çözümü partisinin Avrupa Muhafazakârları ve Reformcular grubundaki eurovekili Emmanouil Fragkos, 18 Ağustos’ta Avrupa Komisyonu’na ayrı bir yazılı soru sundu.

Fragkos’un sorusu Aftias’ın fon talebinden farklı bir noktaya yöneldi.

Eurovekil, AB’den Türkiye’ye hangi ticari yaptırımların derhal uygulanabileceğini ve bu yaptırım mekanizmalarının işletilmesi için Yunanistan’ın hangi adımları atması gerektiğini açıklamasını istedi.

Böylece yalnız birkaç gün içinde Fethiye-Kaş ve Kuzey Ege deniz parkları hakkında Brüksel’de en az dört ayrı siyasi girişim ortaya çıktı.

Haritadan karara: Bir yıl sonra aynı dosya yeniden Brüksel’de

Dosyanın dikkat çekici bir geçmişi de bulunuyor.

Türkiye’nin benzer deniz parkı haritalarını Ağustos 2025’te yayımlamasının ardından konu yine Avrupa Parlamentosu’na taşınmıştı.

PASOK eurovekili Yannis Maniatis, 6 Ağustos 2025’te E-003200/2025 numaralı yazılı soruyla Avrupa Komisyonu’na başvurmuş ve Türkiye’nin yayımladığı haritalara karşı AB’nin hangi önlemleri alacağını sormuştu.

Kaja Kallas adına Avrupa Komisyonu’nun 8 Ekim 2025’te verdiği resmî cevap, bugünkü tartışma açısından ayrıca önem taşıyor.

Komisyon o yanıtta Türkiye’ye uluslararası hukuka uyma, Doğu Akdeniz’de gerilimi düşürme ve iyi komşuluk ilişkilerini sürdürme çağrısını yinelemiş; AB’nin gerektiğinde kendi çıkarlarını ve üye devletlerin çıkarlarını korumak için elindeki araçları kullanmakta kararlı olduğunu belirtmişti.

Ancak Komisyon aynı cevapta Türkiye’nin deniz parkı haritasının UNESCO’nun MSPglobal sistemine sunulduğuna ilişkin bilgi sahibi olmadığını da özellikle kaydetmişti.

2025 ile 2026 arasındaki temel fark da burada ortaya çıkıyor:

Geçen yıl Brüksel’in önündeki dosya bir haritaydı. Bu yıl aynı tartışma, Cumhurbaşkanı kararlarıyla resmen ilan edilmiş iki Deniz Milli Parkı üzerinden yürütülüyor.

Yunan basınında çerçeve değişti: “Haritadan sahaya”

Yunan basınının son birkaç gündeki yayınları da tartışmanın tonunun değiştiğini gösteriyor.

SKAI, Türk kararını “iddiaların haritadan sahaya taşınması” şeklinde yorumladı. Haberde görüşlerine yer verilen Yunan uzmanlar, asıl kritik aşamanın milli park kararlarının denizde nasıl uygulanacağı olduğunu savundu; özellikle balıkçılık ve diğer faaliyetlere ilişkin uygulamaların yeni bir gerilim alanı yaratabileceğini ileri sürdü.

To Vima ise tartışmayı doğrudan “Komisyon Türkiye’ye karşı hangi önlemleri alacak?” sorusu üzerinden işledi.

Rodos basınında daha önce “fok sevgisi” göndermesiyle başlayan sert ve ironik yayın çizgisi ise artık yerini Brüksel’deki siyasi girişimlerin yakından izlenmesine bırakmış durumda.

Şimdi gözler Kaja Kallas ve Avrupa Komisyonu’nda

20 Ağustos akşamı itibarıyla Halikarnas Haber’in taradığı kamuya açık Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu kayıtlarında, son günlerde yapılan bu yeni başvurulara verilmiş resmî bir AB yanıtı bulunmuyor.

Bu nedenle tartışmanın bundan sonraki aşamasını Kaja Kallas ve Avrupa Komisyonu’nun vereceği cevap belirleyecek.

Bir başka kritik soru ise Türkiye’nin Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı için hazırlayacağı yönetim ve uygulama esaslarının denizde nasıl hayata geçirileceği olacak.

Çünkü birkaç gün önce Muğla ve Antalya açıklarında çevre koruma statüsü olarak başlayan dosya artık yalnızca doğa koruma tartışması değil.

Fethiye-Kaş’tan Rodos ve Meis’e, oradan da Brüksel’e uzanan yeni bir Türk-Yunan siyasi dosyasına dönüşmüş durumda.

T.C. Resmî Gazete / 16 Ağustos 2026 – 11626 ve 11627 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları
Kararların ve ek PDF’nin erişilebildiği İMEAK Deniz Ticaret Odası sayfası:
Deniz Ticaret Odası – kararlar ve PDF eki

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı – 16 Ağustos 2026 resmî açıklaması
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı açıklaması

Avrupa Parlamentosu – Manolis Kefalogiannis resmî profili
Kefalogiannis – Avrupa Parlamentos

Avrupa Parlamentosu – Georgios Aftias resmî profili
Aftias – Avrupa Parlamentosu

Efsyn – PASOK’un dört eurovekilinin Kaja Kallas’a sorusu, 17 Ağustos
Dört eurovekilin soru metni

News24/7 – Kefalogiannis’in Komisyon’a sunduğu soru, 18 Ağustos
Kefalogiannis’in soru metni

Georgios Aftias’ın fonların kesilmesi talebi – 18 Ağustos
Aftias’ın açıklaması ve soru metn

Emmanouil Fragkos / Yunan Çözümü – ticari yaptırım talebi, 18 Ağustos
Fragkos’un soru ve yaptırım talepleri

Dimokratiki – Rodos, 20 Ağustos 2026
Deniz parklarının Komisyon’a taşınması haberi

SKAI – “Haritadan sahaya” analizi, 17 Ağustos
SKAI analiz ve haritaları

To Vima – Komisyon tartışması, 18 Ağustos
To Vima – Komisyon hangi önlemleri alacak?

Avrupa Parlamentosu – 2025’teki önceki resmî soru E-003200/2025
Yannis Maniatis’in 6 Ağustos 2025 tarihli sorusu

Avrupa Parlamentosu – Kaja Kallas adına verilen 8 Ekim 2025 tarihli resmî cevap
Avrupa Komisyonu’nun 2025 cevabı

T.C. Dışişleri Bakanlığı – Türkiye’nin UNCLOS hukuki statüsü
Türkiye’nin BBNJ/UNCLOS açıklaması