Kos ve Rodos’u ana karaya bağlayacak dev proje: İlk hat 1,5 milyar euro

Bodrum’un hemen karşı kıyısındaki Kos, Rodos ve Karpathos’u Yunanistan’ın ana kara elektrik şebekesine bağlayacak dev enerji projesi somut aşamaya geçti.

Projenin bel kemiğini oluşturacak Korint–Kos yüksek gerilim doğru akım (HVDC) bağlantısının yapımı için Hellenic Cables’ın yüzde 100 iştiraki Fulgor A.Ş. yaklaşık 1,5 milyar euro değerindeki sözleşmeyi üstlendi.

Hellenic Cables’ın 13 Ağustos tarihli açıklamasına göre çalışmaların 2026’nın son çeyreğinde başlaması, Korint–Kos bağlantısının ise 2030’da tamamlanması planlanıyor.

Deniz altında 1.260 kilometrelik kablo

Korint ile Kos arasındaki ana bağlantı, projenin teknik açıdan en büyük bölümlerinden birini oluşturuyor.

Hellenic Cables’ın açıkladığı son proje verilerine göre hatta yaklaşık 1.260 kilometre denizaltı ve 30 kilometre yeraltı kablosu kullanılacak.

Bağlantı 320 kV HVDC teknolojisiyle kurulacak ve 1 GW, yani 1.000 MW elektrik taşıma kapasitesine sahip olacak.

Daha önce AΔMΗE tarafından yayımlanan ihale belgelerinde de Korint–Kos hattının toplam kablo uzunluğu yaklaşık 1.290 kilometre ve aktarım kapasitesi 1.000 MW olarak açıklanmıştı. Kablo bölümünün ihale bütçesi 1,35 milyar euroolarak belirlenmişti.

Elektrik önce Kos’a, ardından Rodos’a ulaşacak

Sistemin ilk aşamasında ana karadan gelen yüksek kapasiteli elektrik bağlantısı Korint’ten Kos’a ulaşacak.

Kos daha sonra sistemin ada tarafındaki ana enerji düğümlerinden biri haline gelecek.

İkinci aşamada Kos–Rodos, ardından Rodos–Karpathos arasında 150 kV yüksek gerilimli denizaltı bağlantıları kurulacak. Böylece üç büyük ada doğrudan ana kara sistemine dahil edilirken, çevredeki daha küçük On İki Ada adalarının enerji güvenliğinin de güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kos–Rodos kablo bağlantısı için yapılan uluslararası ihalede en avantajlı teklifi Fulgor, Rodos–Karpathos bağlantısında ise Prysmian Powerlink verdi.

AΔMΗE, Kos–Rodos hattının da içinde bulunduğu ilk ihale paketinin Fulgor tarafından kazanıldığını haziran ayında açıklamıştı. Hellenic Cables daha sonra bu çerçeve anlaşmanın yaklaşık 1,15 milyar euro toplam değere sahip olduğunu duyurdu. Bu paket Kos–Rodos’un yanı sıra üç farklı ada bağlantısını daha kapsıyor.

Projenin toplam maliyeti 2,5 milyar euroyu aşıyor

Korint–Kos kablo sözleşmesinin değeri yaklaşık 1,5 milyar euro olsa da On İki Ada elektrik bağlantısının tamamı bundan çok daha büyük bir yatırım.

Avrupa Yatırım Bankası'nın (EIB) resmî proje dosyasında Kos, Rodos ve Karpathos bağlantılarının toplam tahmini maliyeti 2 milyar 548 milyon euro olarak gösteriliyor.

Avrupa Yatırım Bankası, proje için 5 Şubat 2026 tarihinde 600 milyon euroluk finansman anlaşması imzaladı.

Proje kapsamında yalnız denizaltı kabloları değil; Korint ve Kos’ta dönüştürücü istasyonları, Kos ve Karpathos’ta yüksek gerilim merkezleri, Rodos’ta elektrik sistemini dengeleyecek ekipmanlar ve kara üzerindeki çeşitli şebeke çalışmaları da gerçekleştirilecek.

Kos’ta merkez Mastihari olacak

Kos açısından önemli bölümlerden biri Mastihari bölgesinde kurulacak altyapı.

AΔMΗE’nin planına göre adada yeni bir 150 kV GIS trafo merkezi ile Korint’ten gelecek elektriğin sisteme aktarılacağı dönüştürücü istasyon kurulacak.

Korint ve Kos’taki dönüştürücü istasyonlar için açılan ihalenin bütçesi ise 809,1 milyon euro olarak açıklanmış durumda.

Bu istasyonlar, denizaltından doğru akımla taşınan elektriğin ada şebekelerinde kullanılabilecek biçime dönüştürülmesini sağlayacak.

Petrol ve mazota dayalı ada santrallerinin rolü azalacak

Projenin en önemli sonuçlarından biri On İki Ada'nın halen önemli ölçüde yerel dizel ve ağır fuel-oil santrallerine bağımlı elektrik üretim modelini değiştirmesi olacak.

Avrupa Yatırım Bankası, bağlantının devreye girmesiyle adalardaki elektrik arzının daha güvenilir ve daha temiz hale geleceğini, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme dahil edilme kapasitesinin artacağını belirtiyor.

Hellenic Cables da Korint–Kos bağlantısının devreye alınmasıyla pahalı ve karbon yoğun petrol yakıtlı üretim tesislerinin kademeli olarak devreden çıkarılmasının önünün açılacağını açıkladı.

Turizm sezonundaki elektrik yükü açısından kritik

Enerji bağlantısının Kos ve Rodos açısından ayrı bir önemi de iki adanın Yunanistan'ın en yoğun turizm merkezleri arasında bulunması.

Yaz aylarında oteller, işletmeler, ulaşım sistemleri ve artan nüfus nedeniyle elektrik talebinin ciddi biçimde yükseldiği adalarda, şebeke güvenliği turizm altyapısının da temel başlıklarından biri.

Avrupa Yatırım Bankası da proje değerlendirmesinde daha güvenilir enerji arzının adaların ekonomik gelişimine, özellikle turizm sektörüne katkı sağlayacağını vurguluyor.

Böylece Bodrum’un karşı kıyısındaki iki büyük turizm adası, önümüzdeki yıllarda yalnız turizm ve yapılaşma politikalarında değil, enerji altyapısında da köklü bir dönüşüme hazırlanıyor.