Büyüyerek geri dönen RAMS Torba projesine ÇED onayı

Torba’da ilk ÇED süreci dosyadaki eksikliklerin süresinde tamamlanmaması nedeniyle kapanan RAMS projesi, aylar sonra daha büyük bir yatırımla yeniden gündeme geldi. Oda sayısı 126’dan 185’e, proje alanı 29 bin metrekareden 46 bin metrekarenin üzerine çıktı; yaklaşık 17 bin 286 metrekare orman vasıflı Hazine taşınmazının da dahil edildiği yeni proje için “ÇED Olumlu” kararı verildi. Karar, projenin büyümesi ve bulunduğu alanın çevresel statüsü nedeniyle yeni soruları da beraberinde getiriyor.

Bodrum’un Torba Mahallesi’nde RAMS Bodrum Turizm Yatırımları AŞ tarafından planlanan turizm konaklama tesisinin yeni ÇED süreci olumlu sonuçlandı.

Ancak kararın dikkat çeken tarafı yalnızca yeni bir turizm yatırımının çevresel değerlendirme aşamasını geçmesi değil.

Çünkü aynı yatırım için daha önce hazırlanan proje daha küçük ölçekliydi ve o dosyanın ÇED süreci sonuçlandırılamamıştı. Şirket daha sonra projeyi büyüterek yeniden başvurdu.

Kapanan dosya, daha büyük projeyle geri döndü

Halikarnas Haber’in 5 Ağustos’ta kamuya açık proje belgeleri üzerinden yaptığı incelemede, RAMS’ın ilk başvurusunun Torba Mahallesi Dıvarlı mevkisindeki 108 ada 6 parsel üzerinde hazırlandığı görülmüştü.

İlk projede yaklaşık 29 bin 99 metrekare alanda, 126 oda ve 300 yatak kapasiteli bir turizm tesisi planlanıyordu. Yatırım bedeli yaklaşık 449,6 milyon TL idi.

Bu dosyaya ilişkin ÇED süreci, proje tanıtım dosyasında tespit edilen eksikliklerin verilen yasal süre içinde tamamlanmaması nedeniyle kapatıldı.

Buradaki önemli ayrım şu: İlk proje hakkında “ÇED Olumsuz” kararı verilmedi. Dosya, eksikliklerin süresinde giderilmemesi nedeniyle sonuçlandırılamadı.

Ancak şirket aynı projeyi daha sonra küçültmek yerine daha geniş bir alan ve daha yüksek kapasiteyle yeniden hazırladı.

126 oda 185’e, alan 46 bin metrekareye çıktı

Yeni dosyada oda sayısı 126’dan 185’e yükseldi.

Toplam yatak kapasitesi 300 olarak kalırken tesisin 35 bloktan oluşması planlandı.

Proje alanı ise yaklaşık 29 bin 99 metrekareden 46 bin 385 metrekareye çıktı.

Yatırım bedeli de yaklaşık 449,6 milyon TL’den 1 milyar 263 milyon TL’ye yükseldi.

Başka bir ifadeyle, ilk ÇED süreci tamamlanamayan projenin ikinci başvurusunda hem yapılaşma programı hem de kullanılan alan önemli ölçüde genişledi.

Yaklaşık 17 bin metrekare Hazine alanı eklendi

Büyümenin önemli bir bölümü projeye sonradan eklenen taşınmazlardan kaynaklandı.

Yeni proje dosyasına göre 108 ada 4 parsel ile 223 ada 1 parseldeki orman vasıflı Hazine taşınmazlarının bazı bölümleri de proje alanına dahil edildi.

Bu alanların toplam büyüklüğü yaklaşık 17 bin 286 metrekareyi buluyor.

Dosyada söz konusu bölümlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen ön izin ve tahsis süreçleri kapsamında projeye dahil edildiği belirtiliyor.

Burada da önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: “Orman vasıflı Hazine taşınmazı” ifadesi tapu ve proje belgelerindeki statüyü gösteriyor. Bu bilgi tek başına alandaki mevcut bitki örtüsünün ne ölçüde etkileneceğini ortaya koymuyor.

Tam da bu nedenle, ÇED kararının çevresel gerekçeleri ve projedeki genişlemeye karşı hangi koruyucu tedbirlerin getirildiği önem taşıyor.

Doğal sit statüsü nedeniyle karar daha da önemli

Proje dosyasında alanın çevre düzeni planlarında doğal sit alanı ve önemli doğa alanı gösterimlerinde kaldığı belirtiliyor.

Bu durum, 17 bin metrekareyi aşan yeni alanın projeye eklenmesiyle birlikte şu soruyu gündeme getiriyor:

İlk başvurudan daha büyük hale gelen projenin çevresel etkileri hangi yeni önlemlerle kabul edilebilir bulundu?

Bu sorunun yanıtı yalnızca “ÇED Olumlu” ilanından değil, kararın dayanağını oluşturan ayrıntılı çevresel değerlendirme belgelerinden anlaşılabilir.

ÇED onayı bütün izinlerin tamamlandığı anlamına gelmiyor

“ÇED Olumlu” kararı projenin çevresel değerlendirme sürecinin olumlu tamamlandığını gösteriyor.

Ancak bu karar, yatırımın bütün hukuki ve idari izinlerini aldığı veya doğrudan inşaata başlanabileceği anlamına gelmiyor. İmar, ruhsat, tahsis ve diğer mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin ayrıca tamamlanması gerekiyor.

Peki kamuoyunun bilmesi gereken ne?

İlk süreç neden kapandı, bunu biliyoruz: dosyadaki eksikler süresinde tamamlanmadı.

İkinci başvurunun neden daha büyük olduğunu da belgelerden görüyoruz.

Fakat asıl cevaplanması gereken şimdi şu:

29 bin metrekarelik ilk dosyadan 46 bin metrekarelik yeni projeye geçilirken çevresel etkiler nasıl değerlendirildi?

Yaklaşık 17 bin 286 metrekare orman vasıflı Hazine alanının projeye katılması konusunda hangi kurumlar hangi görüşleri verdi?

Doğal sit ve önemli doğa alanı statüsü bulunan bölgede yapılaşmanın yaratacağı etkilere karşı hangi tedbirler şart koşuldu?

Su tüketimi, atık su, trafik, bitki örtüsü ve kıyı kullanımına ilişkin nihai değerlendirmeler ne oldu?

Bunlar muhalif olmak için sorulan sorular değil. ÇED sürecinin zaten cevap vermesi gereken kamu yararı soruları.