Güneş Sistemi’nin sonu sanılandan çok daha erken gelebilir

Yeni bir araştırma, Güneş’in yaşamının son döneminde meydana gelecek kütle kaybının Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ün yörüngelerini daha önce öngörülenden çok daha kısa sürede bozabileceğini ortaya koydu. Buna göre dış gezegenlerin, Güneş’in beyaz cüceye dönüşmesinden yaklaşık 1 milyar yıl sonra düzensiz bir yörünge sürecine girmesi mümkün.

Daha önceki hesaplamalarda dev gezegenlerin yörüngelerinin yaklaşık bir kentilyon yıl boyunca kararlı kalabileceği öngörülüyordu. Yeni çalışma ise bu sürenin önceki tahminlerden yaklaşık bir milyar kat daha kısa olabileceğine işaret ediyor.

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’ndeki (Caltech) araştırmacılar, Güneş’in yaşamının son aşamalarında kütlesini kaybetmesinin dış gezegenler üzerindeki etkisini incelemek için yüksek performanslı süper bilgisayarlarla yüzlerce N-cisim simülasyonu gerçekleştirdi.

Güneş’in ölümü gezegenlerin yörüngelerini değiştirecek

Güneş’in yaklaşık 5 milyar yıl içinde kırmızı deve dönüşmesi bekleniyor. Bu aşamada genişleyen Güneş’in Merkür, Venüs ve Dünya’yı yutacağı, Mars’ın ise bu süreçten kurtulacağı belirtildi.

Güneş daha sonra beyaz cüceye dönüşerek küçülecek ve hızla soğuyacak. Önceki modellerde, Güneş’in kütlesini düzenli ve yumuşak biçimde kaybetmesi nedeniyle dış gezegenlerin yörüngelerinin genişleyerek uzun süre istikrarlı kalacağı varsayılıyordu.

Yeni araştırmada ise kütle kaybının bu kadar düzenli olmayabileceği değerlendirildi. Araştırmacılar, Güneş’in yaşamının son döneminde meydana gelebilecek rastgele ve şiddetli kütle kayıplarını “stokastik itmeler” olarak adlandırılan bir modelle simülasyonlara dahil etti.

Yüzlerce farklı model test edildi

Çalışmada Güneş ile Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’den oluşan sanal bir sistem oluşturuldu. Süper bilgisayarlar, bu gök cisimlerinin milyarlarca yıllık süreçteki hareketlerini farklı senaryolar altında hesapladı.

Araştırmacılar, Güneş’in kütlesindeki rastgele değişimlerin gezegenlerin yörüngelerinde zaman içinde istikrarsızlık yaratabileceğini belirledi. Modelin yüzlerce farklı versiyonunun incelenmesi sonucunda dış gezegenlerin, Güneş’in beyaz cüceye dönüşmesinden yaklaşık 1 milyar yıl sonra düzensizleşebileceği sonucuna ulaşıldı.

Bulgular, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan “Terminal Instability of the Solar System Triggered by Stochastic Solar Mass Loss” başlıklı çalışmada sunuldu.

Güneş Sistemi’nin yaklaşık 4,57 milyar yaşında olduğu belirtilirken, araştırmanın ortaya koyduğu senaryonun gerçekleşmesi için yine de milyarlarca yıl bulunuyor.