YUNANİSTAN “AŞİL KALKANI”NI İMZALADI

Yunanistan’ın son yıllarda hızlandırdığı silahlanma programına yeni ve kapsamlı bir halka eklendi.

Atina ile Tel Aviv arasında “Aşil Kalkanı” adı verilen çok katmanlı hava savunma sisteminin kurulmasına yönelik devletlerarası anlaşma 31 Ağustos’ta İsrail’de imzalandı. Yunanistan’ın kamu yayın kuruluşu ERT’ye göre projenin toplam bütçesi 3 milyar 35 milyon euro ve sistemin Temmuz 2029’a kadar tamamen konuşlandırılması hedefleniyor.

Doğu Ege ayrıntısı dikkat çekiyor

Sistemin yalnızca Yunanistan ana karasına yönelik olmaması, Türkiye açısından dosyanın en dikkat çekici bölümünü oluşturuyor.

ERT’nin aktardığı planlamaya göre Aşil Kalkanı kapsamındaki elektronik harp ve insansız hava araçlarına karşı savunma sistemlerinin önemli bölümü Doğu Ege adaları ile Meriç bölgesine konuşlandırılacak. Yunanistan hangi adalara hangi sistemlerin yerleştirileceğini ise henüz açıklamadı.

Bu nedenle şu aşamada Rodos, Kos veya diğer On İki Adalardan herhangi birine Aşil Kalkanı unsurlarının kesin olarak yerleştirileceğini söylemek mümkün değil.

Ancak planlamanın Doğu Ege adalarını açık biçimde içermesi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki adaların askerî statüsü tartışmasını yeniden gündeme taşıyabilecek nitelikte.

Türkiye: “Hukuki statü tartışmaya açık değil”

Türkiye’nin bu konudaki resmî pozisyonu oldukça net.

Dışişleri Bakanlığı, 5 Mart 2026’daki açıklamasında 1923 Lozan Barış Antlaşması ile 1947 Paris Barış Antlaşması çerçevesinde Doğu Ege Adaları ve On İki Adaların gayriaskerî statüsü bulunduğunu belirterek bu statünün Türkiye açısından “tartışmaya açık olmadığını” açıklamıştı.

Ankara ayrıca uluslararası hukuka aykırı gördüğü yeni askerî adımlara karşı çıkarak tarafları bölgede barış ve istikrarı koruyacak şekilde hareket etmeye çağırmıştı.

On İki Ada için Paris Antlaşması ne diyor?

Konunun Bodrum ve karşı kıyı açısından en önemli ayağı On İki Adalar.

1947 Paris Barış Antlaşması ile Rodos, Kos ve diğer On İki Adalar İtalya’dan Yunanistan’a devredilirken, antlaşmada bu adaların silahsızlandırılacağı ve bu statünün korunacağı hükmü yer aldı. İlginç biçimde Yunanistan Dışişleri Bakanlığı’nın kendi resmî sayfası da Paris Antlaşması’nda On İki Adalar için bu hükmün bulunduğunu kabul ediyor.

Anlaşmazlık bunun uygulanması konusunda başlıyor.

Atina, Türkiye’nin 1947 Paris Antlaşması’na taraf olmadığını ve bu nedenle antlaşmadan doğrudan hak ileri süremeyeceğini savunuyor. Ayrıca Türkiye’den kaynaklandığını ileri sürdüğü güvenlik tehditleri nedeniyle Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkına dayanabileceği görüşünde.

Türkiye ise gayriaskerî statünün adaların objektif hukuki statüsünün parçası olduğunu ve yeni askerî konuşlandırmalarla değiştirilemeyeceği görüşünü sürdürüyor.

Ege’de tansiyonu yeniden yükseltebilir

Aşil Kalkanı; David’s Sling, Barak MX ve SPYDER hava savunma sistemlerinin yanı sıra ELM-2084 radarları, elektronik harp ve İHA karşıtı sistemlerden oluşacak. Bunlar Yunanistan’ın mevcut Patriot sistemleri, Rafale ve F-16 Viper uçakları, Belharra fırkateynleri ve PULS füze sistemleriyle aynı ağ içerisinde çalışacak.

Dolayısıyla mesele yalnızca Atina’nın yeni bir savunma sistemi satın alması değil. Bu sistemlerin Ege’de nerelere yerleştirileceği, Türkiye–Yunanistan ilişkileri açısından belirleyici olacak.

Özellikle bir sonraki aşamada On İki Adalar veya gayriaskerî statüsü Türkiye tarafından vurgulanan diğer adalara yeni askerî unsurlar konuşlandırılması halinde, Ankara ile Atina arasında son dönemde yeniden hareketlenen Ege tartışmalarına yeni ve ciddi bir başlık eklenmesi beklenebilir.

Yunanistan’ın Aşil Kalkanı hamlesi, Ege’de son günlerde art arda gelen askerî gelişmelerin ardından geldi. Atina yönetiminin Rodos’taki Maritsa Havalimanı’nda kalıcı askerî drone üssü kurma planı da geçtiğimiz günlerde gündeme gelmiş; Türkiye, On İki Ada’nın 1947 Paris Barış Antlaşması’ndan kaynaklanan gayriaskerî statüsüne dikkat çekmişti. Yunan F-16’larının bir Türk İHA’sına karşı havalandırıldığı son olay da iki ülke arasındaki hava sahası tartışmasını yeniden öne çıkarmıştı.